Versie: 2004.01

ROZEN

SNOEIEN

Vanwege een feest in juni willen we dan onze rozen in bloei hebben. Klopt het dat een vroege snoei, en niet te sterke terugsnoei, de struikrozen eerder laat bloeien? Normaliter snoeien we ze tot 20 cm van de grond terug, omstreeks maart.

A: Ja dat klopt in grote lijnen, maar het is ook afhankelijk van het weer. Als je begin maart of eind februari snoeit, dan is de kans op een wat vroegere bloei groter. Je moet rekening houden met eventuele vorst. (Marco)

Ik heb in mijn tuin twee soorten rozen staan; ik heb me laten vertellen dat de ene een Queen Elisabeth is (lichtroze, grote bloemen) en de ander is een soort trosroos (donkerroze, kleine bloemen). Nu vroeg ik mij af of, hoe en wanneer ik deze rozen moet snoeien?

A: Eventueel een klein beetje inkorten tijdens de maand november/ december. De volledige snoei kan in maart / begin april) gebeuren.
Vroeg snoeien (febr.) geeft vroeger bloemen, maar ook meer kans op te vroeg uitlopen van de knoppen en afvriezen van de jonge scheuten. (Guy)

Hoe snoei ik een bottelroos?

A: Botanische rozen (Rosa rugosa=bottelroos,rimpelroos) hebben naast de onderhoudssnoei nauwelijks aandacht nodig. Af en toe oud hout, dat nauwelijks meer bloeit, drastisch verwijderen. Hiermee bevorder je de groei van sterke grondscheuten. Idem dito bij toepassing als (informele) haag. Dood hout tot aan de hoofdtakken verwijderen. Snoeien in de lente. (Marjolein)  

KLIMROZEN SNOEIEN

• Zijn het sterk groeiende soorten die -nadat ze eenmaal zijn aangeslagen- drie meter of meer per jaar groeien en *een* keer bloeien in de zomer, dan worden ze niet echt gesnoeid. Hooguit af en toe enkele oude scheuten dode takken wegnemen.
  
  
• Krijgen ze elk jaar sterke jonge scheuten aan de voet, en bloeien ze eenmaal midden in de zomer, dan worden ze na die bloei gesnoeid en er wordt zo veel oud hout dat is uitgebloeid weggesnoeid als er vervangende jonge scheuten zijn. Soms worden er niet genoeg vervangende scheuten gevormd en dan moet je bij deze planten de sterkste oude scheuten houden en de zijsheuten daarvan terugsnoeien tot twee of drie bladeren.
  
  
• Bloeien ze één keer en dan op oud hout, dan bloeien ze vaak met grote bloemen en zul je niet vaak jonge scheuten vanuit de voet zien . Bij deze rozen snoei je gedurende de zomer en na de bloei. Daarbij kort je de uitgebloeide zijscheuten in tot twee of drie bladeren. Je mag dan ook een uitgebloeide scheut terugsnoeien tot een sterke jonge zijscheut die hoger aan de plant zit en je kunt ook wel een deel van het oude hout tot aan de voet snoeien wanneer er toch jonge scheuten uit de voet komen, of tot 30 cm wegsnoeien als de jonge scheut hoger aan een tak zit.
  
  
• Klimmers met herbloei bloeien vanaf het midden van de zomer tot in de herfst en bloeien op nieuw hout. De groeikracht is over het algemeen wat minder, ze vormen minder takken en je hoeft maar weinig te snoeien. Dat snoeien doe je door uitgebloeide bloemen te verwijderen en terug te snoeien tot het dichtstbijzijnde normale blad (dat meestal uit vijf blaadjes bestaat). In de winter of het voorjaar kun je dode, zwakke en dunne scheuten wegsnoeien en de zijscheuten die in de zomer gebloeid hebben kun je dan inkorten tot 3 knopen.
  
  
• 'Wild opschot', herkenbaar aan de fijnere doorns en de kleinere blaadjes, vaak meer dan de gebruikelijke vijf, vaak lichter groen dan de rest van de plant, moet je altijd weghalen.
  

STEKKEN

Kun je rozen stekken net zoals je bij andere planten doet?

A: Dat kan. Zelfs met rozen-uit-een-boeket, als de stengel lang genoeg is en geen opgejaagde slapjanus. Knip een recht stuk stengel af van zo'n 30 cm lang (langer is onzin, korter kan). Die lengte geldt van 1 oog tot een ander oog. Onderaan knip je recht onder het oog af, bovenaan schuin boven een oog. Officieel zet je de stek(ken) naast elkaar in een voordien gegraven smalle gleuf van 20 cm diep, met wat zand onderin. Tweederde stek verdwijnt dus in de grond (blad eraf), eenderde blijft boven. Na een jaar heb je nieuwe planten om op te graven. Ik ben daar veel te slordig voor en prik met een tonkinstok een lekker diep gaatje in de grond. De onderkant van de stek moet echt de grond raken. Stekken-in-een-gaatje bevalt uitstekend! (Annet Planten)

A: De beste tijd om te stekken is augustus en september. Neem een 25 tot 30cm lange stek met een hieltje van een sterke, niet bloeiende zijscheut. Haal er alle bladeren af, behalve de bovenste twee á drie. Breek een eventuele knop uit de bladoksel. Graaf op een beschutte, half beschaduwde plaats (niet onder bomen) een 15 tot 20cm. diep v-vormig greppeltje. Vul de bodem op met een laagje scherp zand van zo'n twee en een halve centimeter Doop de vochtiggemaakte ondereinden van de stekken in een poedervormig hormoonpreparaat (bevordert de wortelvorming) en plaats de stekken op ongeveer 5 cm. van elkaar op het zand. Daarna het greppeltje met aarde opvullen en aandrukken. De aarde begieten. De volgende herfst zullen de stekken op hun plaats gezet kunnen worden. Deze stekmethode is het beste geschikt voor de oorspronkelijke rozensoorten en hun hybriden, voor oude rozen en niet remonterende rozen. Het merendeel van de sterk groeiende thee-hyriden is moeilijk door stekken te vermeerderen en voorzover de vermeerdering lukt groeien de planten minder krachtig. Informatie uit de Reader's Digest Encyclopedie.(Iris)

ZAAIEN

Kan je bottelzaden gebruiken om rozen te zaaien?

A: Zaden van tuinhybriden van de roos komen niet 'echt' terug uit zaad. Dat betekent dat je een andere, unieke plant uit elk zaadje krijgt. Dit maakt het zaaien van rozenzaden dan ook spannend, omdat je nooit weet wat voor plant zich uit een zaailing ontwikkelt. In de praktijk is het echter zo dat veel zaailingen niet de juiste eigenschappen hebben om hun ouders te kunnen evenaren, en het is daarom alleen met rigoreuze selectie van de zaailingen mogelijk om goede planten over te houden. Laat je hierdoor echter niet ontmoedigen, het gaat immers om te lol van het zaaien en het zien opkomen van de zaailingen enzo. Het is dus zeker zinvol, maar verwacht niet teveel.

Over het algemeen wordt aangeraden de bottels te plukken voor de vorst. Na de pluk snijd je de bottel open en haal je de zaden eruit. Daarna was je ze met water. Je kunt de zaden ook nog desinfecteren door ze een dag in 0.3% waterstofperoxide te zetten, maar dit is niet echt noodzakelijk.
Bij een pluk in oktober moeten de zaden 2-3 maanden in de koelkast worden gestratificeerd (koudebehandeling, ap). Leg de zaden op een bedje van vochtig turf, cocopeat, zand of gewoon keukenpapier, in een afgesloten plastic bakje. Dit bakje zet je in de koelkast. Waarschijnlijk begint er na een tijd witte schimmel te groeien op de zaden. Dit kan niet zoveel kwaad, het helpt met het afbreken van de zaadschil.
De zaden kunnen in de koelkast al kiemen. Als dat gebeurt, plant je het gekiemde zaadje voorzichtig in potgrond en dekt het af met een beetje potgrond. Bij kamertemperatuur zal het plantje binnen enkele dagen boven de grond komen. Kiemen de zaden na die 2-3 maanden niet, dan kun je ze zaaien op potgrond en ze bij kamertemperatuur laten staan.

Het zaad van verschillende moederplanten kan sterk verschillend zijn in kiemkracht. Over het algemeen kiemen zaden van theehybriden minder goed dan die van struikrozen. (Rob)

Zie links voor meer info.

BEMESTEN

Waarmee of met welke mest kan ik mijn klimroos het beste mesten?

A: Koeienmest (gedroogde korrels) in het najaar bij de rozen na het aanaarden en in het voorjaar door de grond heen werken. Rozenmest gebruik je halverwege het seizoen voor een tweede bloei. (Angela)

BOEIENDE DIVERSEN

Roos op het noorden / in de schaduw?

A: Ik heb zelf een klimroos `Clair Matin' tegen een noordschutting staan en hij doet het prima. Weliswaar bloeit hij alleen daar waar hij boven de schutting uit groeit, maar dat vind ik niet zo'n probleem. Rosa `New Dawn' is ook een heel sterke klimroos, die het bijna overal doet. (Marion)

A:  Rosa `Handel' bijvoorbeeld doet het bij mij goed op een noordmuur. Er doorheen groeit een Clematis 'Fireworks'.

A: Ik heb zelf een aantal witte rozen in de schaduw staan:
Rosa `Climbing Iceberg` (`Schneewitchen') die helemaal witte bloemen heeft,
Rosa `New Dawn', wit met een roze zweem, een sterke plant en geurend, bloeit de hele zomer, overal makkelijk verkrijgbaar,
Rosa `Madame Alfred Carriere' die erg hoog wordt, gevuld en wit is en ook al lekker geurt, een grote bloei ineens heeft maar daarna nog wel bloemen blijft vormen.  (Yolanda)

A: (Jenny)

Doorbloeiende, rode klimroos, geurend en bloeiend in trossen gezocht!

A:

Eigenlijk zijn dit rozen-klassiekers. Grote kans dat een fatsoenlijk tuincentrum een van deze soorten ook verkoopt.

A: Op de markt zag ik rode klim-trosrozen die alleen maar 'roos' heetten. Kosten bijna nihil, dus zulke onduidelijke maar vaak sterke bastaarden vallen te proberen.
En wat denk je van stekken, wanneer je ergens een mooie soort weet te staan? Tak vragen, jaartje geduld: gratis nieuwe roos. Rozen stekken is helemaal niet moeilijk, zie het eerder vermelde recept. (Annet)

Nieuwe klimrozen, gekregen in de zomer hoe krijg ik ze aan de bloei?

A: Rozen kunnen veel mest gebruiken. Meteen al in het voorjaar, na een eventuele snoei en vaak wordt in de herfst weer mest gegeven, maar absoluut geen kuntmest. Geef rozen bij voorkeur oude verteerde stalmest en kompost. Dat kan NU al en met af en toe zo'n lekker regenbuitje er bij zullen ze daar lekker van kunnen smullen. Het kan best zijn dat er aan je roos nog wel een bloem komt. Mijn eigen ervarig is dat ze eerst aan moeten slaan en in het voorjaar van het tweede jaar pas flink aan de groei en bloei gaan. Sommige soorten pas goed in het derde jaar... Dat hangt er dan van af of ze bloeien op oud hout of nieuw hout. (Yolanda)

Twee jaar geleden heb ik twee klimrozen gekregen. Nu blijkt een van de twee struiken alleen de onderstam te zijn. Mijn vraag is of ik het goede soort erop kan zetten. Moet ik dit doen door te enten of te oculeren en op welk tijdstip moet dit gebeuren? Waarmee moet ik de gemaakte wond dan afdekken? Het vastzetten moet met raffia neem ik aan.

A: Het gemakkelijkste is ze te oculeren. Je kan dit proberen in juli, augustus en misschien ook nog in september. De gemaakte T-wonde moet alleen mooi toegebonden worden. Afdekmateriaal (entwas) is bij het oculeren niet nodig.

Volgens de theorie moet ik de uitgebloeide bloem op het vijfde blad afknippen maar dan moet ik hele takken weg knippen. Wat moet ik doen?

A:Uitgebloeide rozen binnen een tros knip je weg. Op zeker moment zijn ze allemaal weggeknipt en dan knip je ook dat staketsel waar ze zaten weg, niet op het vijfde blad maar net boven een *vijfblad*. Vlak onder de bloem(en) zit een blad met maar drie blaadjes, zodoende. Er is geen wet die zegt dat je niet boven het tweede of derde vijfblad mag snoeien. Hangt van de vorm van de struik af: uit de 'oksel' van dat nieuwe laatse blad groeit meestal een nieuwe scheut, dus je moet even taxeren hoe dat ongeveer gaat uitpakken, later. (Annet)

ZIEKTES

(Zie mgl. ook FAQ 11 : onkruiden en ziektes)

Hoe kan op een biologische manier bladluizen permanent verwijderen bij klimrozen?

A:: Permanent kan niet. Een luis is net zo biologisch als een roos (en misschien nog wel biologischer). Je kunt ze af en toe te lijf gaan als het echt erg is. De tuinslang erop, nevelen met water+wat zachte zeep+een beetje spiritus, nevelen met water+wat olie uit je keukenkastje+en een priegeltje zachte zeep om die rare dressing lekker te mengen. Voorlopig blijft wegspuiten het handigst.

- Lavendel naast de rozen helpt een klein beetje en is verder een geurende fabel.
- Ui-achtigen, dus ook knoflook, helpt een klein beetje.
- Oost-Indische Kers zaaien helpt het meest: een luis eet dat liever dan roos.

De meeste luis-in-een-roos valt op als het blad begint uit te lopen en de roofdieren nog een beetje zitten te kleumen, maar dat verandert snel. Luis? Hoi, smullen! en daar komen de zevenstippels en de roofmijten en de gaasvliegen en de pimpelmezen aangestoven. Als de buren ze niet hebben platgespoten en omgespit, zijn dat je permanente biologische helpers. (Annet)

Mijn Golden Showers staan tegen een houten schutting op het zuiden. Ik heb last van roest, witte luis en kleine kruipende beestjes in de bloem. Volgens de theorie moet ik de uitgebloeide bloem op het vijfde blad afknippen maar dan moet ik hele takken weg knippen. Wat moet ik doen?

A: Dat is een waslijst. Ik begin onderaan...

• Uitgebloeide rozen binnen een tros knip je weg. Op zeker moment zijn ze allemaal weggeknipt en dan knip je ook dat staketsel waar ze zaten weg, niet op het vijfde blad maar net boven een *vijfblad*. Vlak onder de bloem(en) zit een blad met maar drie sub-blaadjes, zodoende. Er is geen wet die zegt dat je niet boven het tweede of derde vijfblad mag snoeien. Hangt van de vorm van de struik af: uit de `oksel' tussen dat nieuwe laatse blad en de tak groeit meestal een nieuwe scheut, dus je moet even taxeren hoe dat later ongeveer gaat uitpakken.
  
  
• Kruipende beestjes. Knip je die bloemen af om in een vaas te zetten? Dan schud je ze eerst even uit, ondersteboven, en dat wat kroop valt eruit. Laat je de bloemen aan de struik? Gewoon laten kruipen. Zijn ze een beetje bruinig, ongeveer een cm. lang en heel slank? Zou oorwurm kunnen zijn, die weinig anders doet dan luizen vreten, vooral 's nachts. Oorwurmen schuilen overdag tegen de zon.
  
  
• Witte luis. In elk geval; het zit stil op en rond knoppen en op jonge blaadjes. Wegspuiten met een geniepige straal water uit de tuinslang. Herhalen. Als je durft: zachtjes platknijpen.
  
  
• Roest. Onderop blad zitten kleine oranje pukkeltjes, wat sporen zijn (roest-zaad ;). Soms vergeelt het blad en valt af. Bij rozen komt vaker de bladvlekkenziekte voor: je ziet eerst vage, later scherpere zwarte vlekken, blad wordt geel en valt af. Beide zijn schimmels, treden op zodra het wat warmer wordt. Afgevallen blad in de vuilnisbak, vergelend blad wegplukken.
  Bladvlekkenziekte is vervelender dan roest, hardnekkiger. Als wegplukken op termijn niet helpt, volgend voorjaar bij het uitlopen van de plant spuiten met een schimmelwerend middel, met brandnetelgier of met heermoesthee. Die onkruiden staan niet altijd voor het grijpen, maar de onbespoten winkel heeft er blaadjes van. Voor thee.
  
  
• Schutting. Rozen zijn planten van een koel klimaat. Van loeiende hitte zijn ze niet gediend, wel van een luchtige standplaats. Een schutting op het zuiden is een braadpan, vooral als de plant echt *tegen* zo'n schutting staat. Tussen plant en muur moet dan op z'n minst ruimte zitten, voor de ventilatie. En dan nog is het niet fijn en niet optimaal. Probeer iets te bedenken waardoor de roos NIET tegen die schutting groeit (een paal ervoor zetten oid en hem daarlangs leiden) of, als hij nog niet zo lang staat, uitgraven en naar een wat koelere plek verhuizen, met eersteklas tuinaarde rond zijn wortels. Kompost erbij. Ook een onverwoestbare roos als Golden Showers wordt gelukkig van een goede start en geluk betekent: minder vatbaar zijn voor aandoeningen. (Annet)

Is er een biologische manier om schimmels (zoals sterroetdauw) op rozen te bestrijden? Ik wil geen vergif gebruiken.

A: Sterroetdauw overwintert op de grond, dus zorg er voor dat je al de besmette bladeren verwijdert en vernietigt. Breng daarna voor de winter een nieuw laagje aarde bovenop de grond aan.

A: Recepten van Howard Garrett's Basic Organic Program op http://www.whitehawk.com/dirtdoctor/recipes.html hebben mij gedeeltelijk geholpen: Zijn compostthee werkt goed, maar je moet geduld hebben want de bestaande infectie wordt niet bestreden, alleen de nieuwe groei is ziektevrij en gezond.

De bladeren van onze rozen worden roestkleurig en vallen dan uiteindelijk af. Wie weet wat dit is?

A: Twee mogelijkheden van schimmelziekten (Voor bestrijding zie FAQ 11):

• Sterroetdauw: op de bladeren paarsbruine tot zwarte vlekken met uitstralende rand. Zieke bladeren verkleuren geelbruin en vallen af. Uitbreiding bij te natte bladstand.
• Roestschimmel: Op de bladeren kleine, rond, afstervende vlekjes. Op de bladonderzijden oranjerode sporenpuistjes. Ziek blad vergeelt en valt af. Herinfectie steeds vanuit de zieke bladeren. Er bestaat een soortgevoeligheid. (Guy)

CLEMATIS

BLOEITIJDEN

Het is mogelijk om het gehele jaar door bloeiende Clematis te hebben:
Een aantal voorbeelden:  

HOOGTE EN GROOTTE

De hoogte kan variëren van acht cm (Clematis marmoraria) tot 12 meter (Clematis montana)
Die Clematis marmoraria vormt ondergrondse uitlopers en krijgt een omvang van 60 cm.

BEMESTEN

1. In de herfst dient men beendermeel toe, 100 gram per vierkante meter.
   Dit is een langzaamwerkende meststof. Het maakt de grond iets alkalischer. Het bevat veel fosfaten en moedigt de wortelvorming aan.
2. Daarna een mulchlaag van tuincompost of goed gerotte stalmest rond de plant aanbrengen en uitspreiden tot ongeveer 60 cm.
3. In de lente spit men de stalmest van de herfst licht onder. Daarna kaliumhoudende kunstmest toevoegen.
4. En daarna weer een mulchlaag van geschikt materiaal opbrengen; dat mag ook weer stalmest zijn.
   Denk er aan bij het geven van kunstmest dat je een cirkel om de stengel heen vrij houdt van kunstmest, anders gaat de plant rotten. Zolang de clematis niet bloeit kun je elke week met vloeibare mest `bijvoeden'.

IN POTTEN

Bijna elk type clematis kan in een pot gekweekt worden. De container dient tenminste 50 cm diep te zijn en een doorsnede van 30 cm te hebben.

Een nieuwe Clematis moet zo'n 10 cm onder het grondniveau gepoot worden. Goede potgrond gebruiken of grond plus stalmest plus beendermeel nemen. Elk voorjaar enkele handen kaliumsulfaat in de potgrond inwerken en dit halverwege de zomer nog eens doen. De stengels worden geleid rond steunstokken, zo horizontaal mogelijk.

Clematissoorten die het goed doen in containers zijn o.a. de Jackmanii's, de viticella's en de vroegbloeiende grootbloemige soorten.
Zelfs de Montana's kunnen -met wat aandacht- in een container gekweekt worden.

WINTERHARDHEID

Inheemse soorten hebben bewezen voldoende winterhard te zijn.

Zeer lage temperaturen worden verdragen door Clematis alpina en Clematis macropetala, evenals Clematis recta en Clematis fargesii.

Laatbloeiende soorten als Clematis viticella, Clematis x jouiniana, Clematis orientalis en Clematis tangutica zijn goed winterhard, maar kunnen beter aan het eind van de zomer worden teruggesnoeid en de wortels dienen te worden beschermd bij extreme koude.

Enkele laatbloeiende cultivars kunnen ook zo behandeld worden: 'Jackmanii' , 'Victoria' , 'Perle d'Azur' , 'Niobe', 'Gipsy Queen', 'Hagley hybrid', 'Ville de Lyon' en 'Comtesse de Bouchaud'.

GEUR

Veel clematissen verspreiden geur, bijv. soorten Clematis montana, Clematis flammula, Clematis recta, Clematis serratifolia en Clematis afoliata. Van de grootbloemigen echter alleen `Fair Rosamond', `Barbara Jackman' `Duchess of Edinburgh' en `Sylvia Denny'.

KLEUR

De kleuren donkerblauw, violet en lichtpaars komen het meest voor. Sommige clematissen hebben de neiging door de zon te verbleken. Dat geldt vooral voor lichte kleuren (bijvoorbeeld 'Nelly Moser'). Deze planten kunnen daarom beter in lichte schaduw worden geplant. Sterke kleuren (bijv. 'Niobe') verkleuren niet.
Een aantal clematissen op kleur:

BLOEMVORM

Na het opengaan vormen de meeste Clematisbloemen een vlakke schijf, maar er zijn tal van variaties.
Een paar voorbeelden:

 

Stervorm	Clematis flammula
Enkele klokjes	Clematis alpina
Dubbele klokjes	Clematis macropetala
Buisvormig	Clematis rehderiana
Tulpvormig	Clematis texensis
Lantaarnachtig	Clematis orientalis  Clematis tangutica

SNOEIEN

Hou om te beginnen deze vuistregel aan:

Vroegbloeiende clematis moet je weinig snoeien, laatbloeiende moeten sterk gesnoeid worden.

De grens tussen vroeg en laat ligt eind juni.

Vroegbloeiende clematis

De vroegbloeiende clematissen zullen bloeien aan scheuten die het voorgaande jaar zijn gevormd, op `oud hout'. Dus als je die in de lente snoeit, vernietig je de scheuten die bloemen gaan leveren.

** De vroege grootbloemige hybriden snoei je licht aan het einde van de winter, voor de bloei. Daarbij verwijder je dode stengels en bladeren en je snoeit terug tot het eerste paar sterke knoppen gerekend vanaf de top van de scheuten. Omdat die sterke knoppen hoog aan de scheuten zitten hoef je dus niet veel te snoeien.

** Als je clematis een verwarde massa is gaan vormen, kun je hem na de bloei terugsnoeien tot onder die warboel. Snoei echter nooit in de dikke houtige stengels.
Als je deze groep wat later in bloei wilt hebben kun je snoeien in het begin van het voorjaar. Er zullen dan bloemen in de zomer komen.

** De vroege kleinbloemige soorten moet je alleen opknappen. Na de bloei neem je het teveel aan scheuten en dode stengels weg als dat nodig is om de plant netjes te houden en binnen de toegestane ruimte te houden.

Laatbloeiende clematis

Laatbloeiende clematissen leveren laat in het jaar bloemen aan scheuten die in datzelfde jaar zijn ontstaan. Daarom wordt in het voorjaar sterk gesnoeid, zodat er in de nazomer overvloedig bloemen zullen komen.

Eind van de winter of in het vroege voorjaar snoei je terug tot een paar stevige knoppen onderaan (die kun je dan al zien). Dat kan 8 - 35 cm boven de grond zijn. Ook als je te diep snoeit zullen er vanuit de voet nieuwe scheuten ontstaan.

Wil je de laatbloeiende grootbloemige hybriden vroeger laten bloeien, dan moet je juist NIET snoeien in het vroege voorjaar. Wil je ze `langer' laten bloeien dan moet je een aantal scheuten op verschillende lengtes snoeien. De lange scheuten zullen vroeg bloeien en de korte scheuten later.

Bij twijfel kun je bovenstaande lijst raadplegen of -beter nog- een catalogus van een kwekerij. Als je iets fout doet vergaat de wereld niet. Hooguit krijg je een jaar wat minder bloemen. Weet je niet precies tot welke groep je clematis behoort, laat haar dan een jaar groeien, dan wordt het vanzelf duidelijk.

ZIEKTEN EN ONGEDIERTEN

• Verwelkingsziekte
  Vermoedelijk veroorzaakt door een schimmel. Tast stengels aan die vervolgens afsterven. In de eerste drie jaar is mogelijke aantasting het grootst. Treedt vaker op bij grootbloemige varieteiten. Wanneer de stengel gaat verhouten worden de planten minder vatbaar. (Onderzoek naar verwelkingsziekte in 1998 heeft niet definitief vastgesteld dat het alleen gaat om een schimmel, zoals altijd is verondersteld. Mogelijk aspelen meer organismen een rol)
  
  Voorkomen:
  - Diep planten. De bovenkant van de kluit kan rustig tien cm. diep onder de grond. Een ondergrondse knop kan als het nodig is nieuwe scheuten vormen.
  - Al het snoeisel steeds verwijderen.
  - Mulchlaag rond de planten.
  
  
• Meeldauw
  Wittige poederachtige laag op jonge stengels, bloemen en bladeren. Aangetaste delen verwijderen. In voorjaar bespuiten met een zwavelhoudend middel.
  
  
• Ongedierte
  Slakken vreten jonge scheuten aan (bestrijding zie slakkenfaq).
  Oorwormen kunnen gaten in bladeren eten (wegvangen en elders, in je tuin droppen).
  Bladluizen, spint: (middelen die pyrethrum bevatten, zoals Spruzit).
  Lapsnuitkevers (wegvangen in potje met houtwol of onder plankjes. Zie ook FAQ 13).
  

VERMEERDEREN

Op welke wijze kan je clematis vermeerderen?

A:

Afleggen
Buig een tak naar beneden en graaf een aantal knopen (van waaruit blaadjes groeien) in een bak met stek- of potgrond onder de aarde. Laat ongeveer drie knopen aan de andere kant boven de aarde uitsteken. Nat en warm houden en na een paar weken heeft de clematis wortel geschoten bij de ondergegraven knopen. Dan knip je de 'navelstreng' door en plant je de peuters uit. (Arno)

Stekken
De methode van Alan Titchmarsh (Gardeners World) werkt bij mij prima: knip een stengeldeel af, zo dat je een stukje met twee bladknopen hebt. Snij het stuk boven de bovenste knoop af, plus een van de twee resterende bladeren. Even in stekpoeder en vervolgens oppotten langs de rand van een potje met kruimelige aarde of stekgrond. (Johan)
Bovendien een plastic zakje er over, gesteund door stokjes, zodat de bladeren van de stekken niet worden geraakt. In de schaduw houden. Duurt 5 weken, daarna afharden en overpotten. (Yolanda)
Sommige soorten wortelen ook in een vaasje water dat je voor een raam op het noorden zet.

Zaaien
Nieuwe zaaiplantjes lijken soms helemaal niet op hun ouders. Dat kan tegenvallen, maar ook een nieuwe varieteit opleveren :)
Vroege clematis kun je midzomer zaaien, wanneer de zaden rijp zijn. Zaad van laatbloeiende clematis moet je eerst in de koelkast leggen bij 5° C of lager tot het voorjaar, maar niet laten bevriezen! Zaden van de hybriden ontkiemen traag, kan wel drie jaar duren. De soorten ontkiemen meestal binnen een seizoen.

Delen of scheuren
In het vroege voorjaar de planten rooien en met een scherp mes delen, meteen in plantgaten planten of in potten.

Afsteken
Mogelijk bij planten waarvan de omgang groot geworden is, en waar bijvoorbeeld natuurlijke uitlopers of afleggers zijn gevormd. Clematissen wortelen diep. Dus met een scherpe spade diep in de grond teken om de delen te scheiden. Meteen in plantgaten planten of in potten.

Enten
Doe je alleen maar als je snel jonge sterke planten wilt hebben. Stekken is even effectief.

Groenblijvende Clematis?

A: Wat ik echt spectaculair vindt, wat echt groen blijft en bovendien nog echt heerlijk naar vanille ruikt is de groenblijvende Clematis Armandii Snowdrift. Ook C. Armandii Apple Blossom is groenblijvend. C. Armandii Snowdrift is de eerste Clematis die in mijn tuin bloeit (ik heb 12 soorten), zo'n beetje tegelijk met de krokussen, ruim voor de Montana's. Het blad is supergroot en prachtig glanzend. Tegen een boom vindt ik het wat minder, maar uitstekend geschikt voor pergola's en schuttingen. Hoewel het uiterlijk doet vermoeden dat deze plant langzaam groeit is het tegendeel waar. Waar hij slecht tegen schijnt te kunnen is wind. Wind droogt de bladeren uit en zal hun mooie uiterlijk aantasten. Hier heb ik tot nu geen last van gehad, maar zorg voor een beetje beschutting. Tenslotte: laat je niet afschrikken door de wat hoge prijs van deze groenblijvende Clematis: het is het dubbel en dwars waard. (Henk van V.)

Mag je een Clematis montana snoeien?

A: Je hebt mijn genadige toestemming, grin! Montana is een drieste groeier, dus kan het ook gewoon teveel worden. Alleen wacht je daarmee tot direct na de bloei, wat voor deze voorjaarsbloeier zo'n beetje Mei wordt. Na de bloei legt de plant op nieuwe uitlopers knoppen aan voor het volgende voorjaar: hij bloeit op 'oud' hout. (Annet)

Een Clematis voor een beschaduwde plaats?

A: Clematis `Nelly Moser', Clematis macropetala `Markhams Pink', Clematis `Fireworks'. (Mark)

A: Bijna alle C. alpina's, C. macropetala's, C. montana's en sterke hybriden (Comtesse de Bouchaud, The President, Victoria, Hagley Hybrid) In het voorjaar kunnen soms de bloemdekbladen groenig zijn. Dat kun je voorkomen met kaliumsulfaat (handjevol aan het eind van de winter). (Yolanda)

ROZEN MET CLEMATIS

De combinatie van roos en clematis kun je op twee manieren gebruiken:
1. als een vroegbloeiende roos is uitgebloeid kan de clematis gedurende de rest van het jaar kleur brengen tussen de rozenbladeren;
2. rozen en clematis kun je opzettelijk bij elkaar zetten, zodat bloemen of groeiwijze elkaar aanvullen.
In een klimroos kunnen soms meerdere clematissen opgroeien.

Enkele voorbeelden van combinaties zijn:

Links:

Old Roses (FAQ) via gopher://sunsite.unc.edu:70/00/.pub/academic/agriculture/sustainable_agriculture/gardening/gardening-faqs/old-roses.faq
The Rose Page http://www.mc.edu/~nettles/rofaq/rofaq-top.html
Zweedse rozensite http://w1.860.telia.com/~u86005.323/roslistaa.htm
Rozen zoeken http://helpmefind.com/sites/rrr/rosetest.html

Clematis http://home.hetnet.nl/~clematis-site/index.html

Rozen zaaien: http://www.rosehybridizers.org
http://www.rdrop.com/~paul/mini.breeding.html

of kies uit onderstaande FAQs

Overzicht van alle FAQs van nl.tuinen

Klik hier voor de frames-versie van de FAQ

 

	•Charter  •Tips bij nieuws lezen  •Nieuwsgroepen •Index van faq 1
	Bomen,struiken en klimplanten A-F		Groenten, kruiden, fruit, compost en bemesting
	Bomen,struiken en klimplanten G-L		Onkruiden en ziektes
	Bomen,struiken en klimplanten M-Z		Zoogdieren in de tuin
	Vaste Planten, een- en tweejarigen		Vogels en insecten FAQ
	Kuipplanten en andere niet winterharde planten		Diversen, van alles en nog wat
	De bamboe FAQ		Tuin(en planten)boeken en -software
	Balkons, patio's en terrassen		De slakken FAQ
	De vijver FAQ		De rozen en clematis FAQ

Het sturen van ongevraagde niet-persoonlijke commerciële berichten naar de (e-mail) adressen op deze pagina's is niet toegestaan. Sending unsollicited non-personal commercial messages to the (e-mail) addresses on these pages is not permitted.