Versie: 2004.01
| Groenten: | Kruiden: | |
| Algemeen | Aaltjes | |
| Helichrysum (Kerrieplant) | ||
| Lavendel |
|
|
| Zaaien in moestuin | Laurier | |
| Schaduwmoestuin | Peterselie | |
| Links | Compost en bemesting zie faq_10c | Fruitbomen en vruchten zie faq_10b |
Ik ben vol goede moed begonnen met de aanleg van een moestuin. Zes mei heb ik alles gepoot en gezaaid; keurig volgens de pakjes. Maar ik zie na een week nog helemaal niks verschijnen.
A: Over het algemeen is begin mei een goede tijd om te zaaien, maar met sommige planten moet je wachten tot na de ijsheiligen, (hebben we nu net gehad, nl rond 14 mei). Verder kun je beter nooit alles in een keer tegelijk zaaien, maar om de veertien dagen een beetje. Zo verleng je de oogst.
Waarom het zo lang duurt voor dat er iets opkomt? Met name omdat het nog te koud is geweest. En op veel plaatsen ook te droog. Met een beetje geluk komt alles nu langzamerhand wel bovende grond. (Yolanda)
A: Het is mogelijk dat:* de slakken alle opkomende zaailingen 's nachts meteen afgrazen (vooral in zgn natte jaren)
* je te diep hebt gezaaid
* het voorjaar te koud is
* het voorjaar te droog is
Volgens mijn groente-kweek-boekje moeten groenten zoveel mogelijk in de zon staan. Helaas zijn er in de tuin ook plekjes met schaduw. Weet iemand of er ook groenten zijn die bij uitstek in de schaduw groeien.
A: Echt volledig in de schaduw willen groenten eigenlijk niet groeien. want ze hebben toch vrij veel licht nodig. Er zijn toch wel groenten en kruiden die redelijk wat schaduw verdragen, al zullen sommigen dan kleiner blijven dan wanneer ze de hele dag in de volle zon staan:
Schaduw verdragende groenten aardappelen
als voorjaarsgroenten geteelde koolsoorten
andijvie
erwten
pronkbonen (matig)
radijssalade-uitjes
spinazie
spruitjes
tuinbonen
tuinkersBij mij doet ook rabarber het goed op een vochtige plaats in de tuin waar de zon niet komt. (Yolanda)
Groenten
die buiten kunnen blijven zonder vervriezingsgevaar
boerenkool |
Groenten
die enkele graden nachtvorst kunnen verdragen (kunnen dus buiten blijven
tot eind zeker november)
|
Groenten
die wat lichte vorst kunnen verdragen, maar dan wel afdekking met stro,
plastic oid en binnenhalen bij de eerste strenge vorstperiode
|
Groenten
die absoluut geen nachtvorst kunnen verdragen
|
| Aardappelziekte (Phytophtora)
Aardappelziekte kun je herkennen aan de grote bruine tot bijna zwarte vlekken die op de stengels en bladstelen voorkomen. Die plekken op het blad worden steeds groter en er komt tenslotte een witte schimmel op. Doe je er niets aan dan zullen de toppen verslijmen en afsterven. De ziekte gaat niet door de stengel naar de knollen toe maar worden door de regen of door gieten naar de knollen toe overgebracht. Heb je je aardappels goed aangeaard dan zullen minder aardappels worden aangetast. De ziekte krijgt vooral bij warm, vochtig en drukkend weer een kans om zich te ontwikkelen. Via de radio landbouwberichten wordt je hier voor gewaarschuwd. |
Zijn groene plekken in aardappelen giftig?
A: Ja. mogelijke verschijnselen zijn braken, hoofdpijn en diarree. Bij aardappelen ontstaat solanine wanneer ze in het licht worden bewaard. Het is zichtbaar als groene plekken, die dus altijd weggesneden moeten worden.
Welke aardappels kan ik biologisch telen.In mijn hele volkstuin, 450 vierkante meter, zit alles onder de aardappelziekte.
A: Ik spuit ook niet graag, en heb dit jaar van oranjeband zaden een proef aangeboden gekregen met de middelvroege Donald, is goed resistent en een goede oogst. (Olivier)
A: Ik heb al vier jaar goede ervaring met Vital, ook zonder spuiten. Vorig jaar was dit het enige soort dat nauwelijk was aangetast door de aardappel-ziekte, en zonder te spuiten. De smaakt van Vital is nagenoeg gelijk aan de eigenheimer, hij wordt nogal groot. (Ron van Duin)
A: Sommige rassen zijn enkel resistent tegen Phytoftora infestans in de knol.
Vroege rassen zijn bijna nooit resistent tegen de plaag in het blad. Soms wel gedeeltelijk in de knol.
Tamelijke vroege rassen welke wat tolerant zijn in de knol (minder gevoelig): Fresco en Gloria.
Verschillende late rassen zijn resistent tegen de plaag in het blad en in de knol.
Halflaat ras: Eba (Resistent in blad en knol). (Guy)
A: Ook Ostara (midden vroeg doet het vrij goed) beter dan frieslander dit extreem jaar.
|
Crambe maritima - Zeekool Een overblijvend winterhard gewas. Je kunt hem in de winter uitspitten, een deel gebruiken om te stekken en een ander deel om te forceren. De vlezige hoofdwortel zet je in een kistje met vochtige potgrond in het donker. Bij een temperatuur van 15°C lopen de knoppen uit en kun je na korte tijd de witte bladstelen en bloemstengels oogsten. Ze zijn dan zo'n 15 cm. Zeekool kan je net als asperges bereiden. Je kunt ze (gekookt en afgekoeld) gebruiken in salade samen met wortel, sla enz. De dikke zijwortels gebruik je voor de vermeerdering: snijdt ze in stukken van 15 cm en zet ze rechtop in een kist met goede lichte tuinaarde. Zorg dat er net een klein stukje boven de aarde uitsteekt. Zet de kist in de vensterbank of in een verwarmde kweekbak of kas met voldoende licht en je zult zien dat ze bovenaan na een tijdje blaadjes gaan vormen. Als je deze stekken in het voorjaar in de tuin terug plant moet je opletten dat de nieuw gevormde wortels niet afbreken. (Yolanda) |
|
Rabarber Forceren: In de maanden december en januari kun je late rabarber (Goliath bijvoorbeeld) uitspitten en in een kistje op een donkere en vrij warme plaats (15°C- 17°C) in huis forceren. Als de grond niet meer bevroren is kun je de pollen uitspitten en met aanhangende grond in kisten met een laagje potgrond zetten. Als je geen donkere ruimte hebt kun je ze ook afdekken met lagen dokere
polyethyleen. Je moet ze regelmatig water geven, de luchtvochtigheid moet
vrij hoog zijn en de pollen mogen niet uitdrogen. Van een flinke pol kun
je dan 2 tot 3 kilo oogsten tot en met maart. De stelen worden in het
donker mooi rood en minder zuur dan bij de buitenteelt. Opkweken buiten: Dit is een schitterende plant voor een verloren plekje dat te donker is voor andere groenten of voor langs de slootkant. Het is wel een plant die veel bemesting nodig heeft. Rabarber kweek je door het maken (of aanschaffen) van stekken. Als je zelf stekken wilt maken moet je wachten tot de planten in rust zijn. Je snijdt dan een oude pol in stukken en elk stuk moet minstens *een* goed ontwikkelde knop ("neus") bevatten. De stekken kunnen geplant worden in het voor en najaar. Zorg ervoor dat de "neuzen" net zichtbaar blijven. Pas in het tweede jaar na het stekken kun je gaan oogsten en pas in het derde jaar is de plant zo ontwikkeld dat je tot ver in de zomer door kunt gaan met oogsten. Alleen de bladstengels kunnen gebruikt worden en eventueel de jonge bloemstengels, die je toch moet verwijderen zodra je ze ontdekt. (Yolanda) |
Ik had twee tomatenplanten gezaaid, de kerstomaat Tiny Tim en een gewone grote Moneymaker. Ik had gehoopt op een betere smaak dan wat ik in de winkel koop, maar er is niet veel verschil. Weet iemand een ras dat wel veel smaak heeft en dat het buiten ook doet?
A: Moneymaker is dus het ras dat je zeker *niet* moet planten. Het is zowat het slechtste dat je krijgen kan: het zaad is dan ook het allergoedkoopste... De smaak is doorgaans omgekeerd evenredig met de opbrengst.
Na veel uitproberen vind ik de rassen Diplom en Estiva (van het Vlaams Zaadhuis, www.vlaamszaadhuis.com) de beste. Diplom is wat lekkerder dan Estiva, maar ook wat ziektegevoeliger. Je moet wel van de echte tomatensmaak/reuk houden, want de meesten kennen die niet meer...
Kerstomaatjes hebben wel de naam van lekker te zijn, maar in werkelijkheid is er (juist zoals bij de zogenaamde trostomaten) weinig of geen verschil in smaak. (Hedwig)
Hoe zit dat met snoeien van tomaten?
A: De dieven moeten verwijderd cq weggebroken worden. Dieven zijn uitlopers in de oksel van een tak.
A: Er bestaan ook rassen van buitentomaten waar men de dieven NIET MAG verwijderen. Het zijn zgn. "determinate" (terminale) rassen welke steeds eindigen op een bloemtros. Uit een lager staand oog ontstaat dan een nieuwe scheut welke opnieuw eindigd op een bloemtros met enkele bladeren.
Voorbeelden van rassen zijn:
- 'Ida Gold' (geel-oranje, 3-4 cm groot en zeer vroeg rijp)
- 'Siberian' (rood, 3-4 cm groot en tevens vroeg rijpend)
Deze rassen zijn ideaal voor gebieden waar men slechts een korte zomer heeft. Ze zijn vlugger in het vruchtzetten dan de traditionele rassen. Vorig jaar had ik de eerste week van juli in openlucht reeds de eerste rijpe vruchten van Ida Gold. In bepaalde nieuwsgroepen zoals news:rec.gardens.edible komen deze "speciale" tomatenrassen regelmatig ter sprake. (Guy)
Sommige van mijn tomatenplanten krullen aan de top. Wat is hier van de oorzaak en wat is er aan te doen?
A: Twee mogelijkheden :
1. Sterke groei - Kan inderdaad een te sterke groei zijn, indien de bladeren dik en zwaar zijn. In dit geval zullen ze later ook weer ontkrullen. Zorg dan dat de plant de overtollige voedingsstoffen ook goed kan verwerken door de grond vochtig te houden. Zorg voor minder zon in de kas door af te schermen (witten). Gebruik Kalium bemesting. Echter geen grote zorgen over maken indien het dit is, het gaat wel over als de plant een aantal vruchten draagt en daar zijn overtollige energie kan insteken.2. Virusziekte (minder waarschijnlijk) - Indien de bladeren die krullen eerder fijntjes zijn kan het ook een virusziekte zijn en gekruld blijven. Dan is er niets meer aan te doen. Planten uitruimen zodat de ziekte door bladluizen en/of gewaswerkzaamheden niet overgaat naar de andere planten. (Luc)
Waar kan ik hier in Belgie aan andere varieteiten komen ( gele, halfgroene, ovale, ......).
A: De Nieuwe Tuin (de Klinge) heeft leuke zaden. En een heel assortiment aan tomaten.... zoet-fel oranje, langwerpig droge vruchten, olijftomaatjes, minitomaatjes, mini-minitomaatjes, gele kerstomaten, groenblijvende kerstomaatjes, citroengele en vormige, peervormige, kromme gele langwerpige, oranje rood gestreepte!, groen met geel gestreepte, fel oranje, rose (en lekker), platte brede witte, gewone rode vleestomaten of groene, zwarte vleestomaat, en de rainbowtomaat (rood geel en oranje). Je gelooft het vast niet, maar het zijn allen varianten bedoelt om te eten, en het zijn productieve struikjes/planten. (Nienke)Bestel de catalogus:
Peter Bauwens
Trompwegel 27
9170 De Klinge
FAX: 00 32 37707816
| Wanneer je Tagetes patula (afrikaantjes) tussen de gewassen zet helpt dat tegen aaltjes. Een aaltje dat een gat hapt in een afrikaantje-wortel krijgt te maken met het verdedigingsmechanisme van dat plantje: het maakt direkt een gif aan dat het beestje de das omdoet. (Annet) |
Zie de compost-mestfaq (10c) voor een bemestingstabel voor kruiden.
Wat doe ik met de vandaag in de supermarkt gekochte kruiden in kleine plastic potjes? Ik heb geen tuin, maar wel een balkon.
A: Subiet uit die potjes peuteren en in bakken zetten. Emmer, afwasteil, bollenmand: alles is ok mits je er van onderen gaten in boort. Terracotta potten drogen snel uit, dus als je die gebruikt moet je ze (tenzij ze geglazuurd zijn) eerst even voeren met plastic. Let op de afwatering.
Nu heb ik op mijn balkonnetje peterselie, venkel, dropplant (ja, nee, geen idee waar dat als kruid bij kan en bovendien ruikt hij naar anijs:), bieslook en een hevig groeiende rozemarijn. Eerder stond er ook thijm, maar die heb ik geëxporteerd naar mijn 'buitentuin' en toegegeven: daar werd het een thijm-oerwoud. Maar het KAN dus, op een balkon. Truc: regelmatig lekker voeden met kamerplantenvoeding, water geven, in de zon zetten, als het mos toeslaat een krijtje raspen (bekalken) en vooral: opeten. (Annet)
Wat is het verschil tussen kervel en roomse kervel?
A:
Anthriscus cerefolium -
Gewone (echte) kervel
Eenjarig Toepassing: blad en zaad. Myrrhis odorata -
Roomse kervel
Vaste plant, kan uitgegroeid 2 keer zo hoog worden als de gewone. Toepassing: blad, wortel en zaad.
Als je dit jaar geen kervel meer hebt, komt doordat je te fanatiek de bloemen verwijderd hebt.De kervel blijft dan wel in goede conditie voor keukengebruik, echter zaadvorming vindt dan niet plaats. (Alex)
Antw.: Myrrhis odorata, Roomse Kervel, is niet hetzelfde als echte kervel, de geur en smaak is veel meer anijsachtig, het reusachtige blad lijkt wat op varenblad. In restaurants wordt het vaak gebruikt voor decoratie of kruidenboter. Het hoort officieel niet in Kervelsoep. Daar moet je echte kervel voor hebben, een eenjarige plant. Desondanks ken ik veel mensen die er soep van maken (Myrrhis odorata) en ik heb het zelf ook al gedaan. Het voordeel van Myrrhis odorata is dat het een vaste plant is waar je vrijwel jaarrond blad van kunt oogsten.
Kan je Roomse kervel stekken?
| Vermeerderen Myrrhis odorata Stekken is niet de manier om een schermbloemige te vermeerderen. Je kunt ze soms vermeerderen door scheuren, maar de beste manier is zaaien. Het probleem is dat zaadfirma's er geen rekening mee houden dat je het zaad van schermbloemigen vers moet zaaien. Je kunt met name Myrrhis odorata zaad bijna niet bewaren. Als de plant bij een bekende in de tuin staat kun je meestal in de buurt wel een paar zaailingen uitsteken. Myrrhis odorata mag in de volle schaduw staan, mocht er roest in komen snij dan het blad tot de grond terug. (Roger Bastin) |
Tot mijn verbazing bloeit mijn vorig jaar cadeau gekregen lavendel met gele bloemen en ruikt steeds meer naar kerrie. De plant staat nu een jaar in mijn tuin en is ca. 50 cm hoog. Kent iemand de plant en weet hij/zij hoe ik deze plant moet snoeien?
A: Het betreft hier Helichrysum italicum, de "Kerrieplant". Wordt gehoude' voor de geur, die pas goed vrijkomt als je het blad kneust (maar meekoken zet geen zoden aan de dijk). Helichrysum zou je in maart/april een stuk terug kunnen trimmen, want bloeit op nieuwe uitlopers. Of na de bloei, zodat de plant compact de volgende winter ingaat. In theorie is deze Helichrysum niet erg bestand tegen vorst, in de praktijk valt het redelijk mede.
Als je niet snoeit wordt het een warrig, blootbenig stuikje, wat weer mooi kan zijn als 'wever' door andere planten heen. Ik vind die gele bloemetjes maar niks, dus die gaan eraf. Waaruit volgt dat ik knip wanneer mijn pet ernaar staat. Knipsels van enige lengte prik je in de grond: nieuwe kerrieplant. (Annet)
Lavendel is een (half)heester, zie faq Bomen, (klim)planten en heesters van G t/m L (Faq3)
Hoe verzorg ik laurier en voorkom ik het geel worden van de bladeren?
A: De zorgen voor de zomer: Zorg voor voldoende water, tot einde deze maand kun je tevens de langste scheuten insnoeien.
Voedsel voor je laurieren, ik raad een langwerkende meststof aan, eventueel een organische meststof of een meststof zoals Osmocote of Floranid (nog een tweetal keer Floranid) (er bestaan nog andere soorten alles hangt af van je tuincenter of leverancier waar je terrecht kunt). Wel zorgen dat je er rekening mee houd dat de meststoffen uitgewerkt zijn tegen het najaar.Voor het najaar zorg voor een koele vorstvrije plaats, mag de kelder of garage zijn. Donker mag zolang de plant in rust is. En zolang het geen vorst aankomt voelen je laurieren zich het liefst buiten.
Overwinteren is spaarzaam water geven, net voldoende om de pot niet te laten uitdrogen. Geen meststoffen en uiteraard flink insnoeien. Een goede snoei zorgt ervoor dat je plant lang leven zal met een gevulde kroon of pyramide. Let er wel op dat je niet te warm overwinterd, anders kun je last krijgen met vooral schildluizen.
Het geel worden van bladeren in de winter/voorjaar kan een paar verschillende oorzaken hebben,
Je hebt je laurier misschien te weinig bemest vorig jaar, en dat kan nu als gevolg hebben dat je geel blad krijgt.
Ofwel heb je je plant te donker overwinterd, maar normaal gezien worden ze niet geel hiervan. Je moet enkel oppassen dat hij niet uitloopt voordat je hem in het volle zonlicht plaatst. Wacht anders tot het regent of bewolkt is.Ofwel heb je het plantje iets te droog overwinterd, en als het blad nog niet bruin wordt, mag je gerust niet al te kort insnoeien. Is het echter bruin en drogen de takken in dan raad ik je als proffesioneel aan kort terug snoeien. Bij wijze van spreken met de ogen toe, je plant kort zetten en dan lopen de slapende ogen terug uit.
En kijk terloops ook niet even na of de insecten niet bij je plant flink aan het huishouden toe zijn. Als de laurier te droog overwinterd wordt bestaat hier een flinke kans toe. (Geert)
Ik was zo blij met mijn malse, fijngekrulde peterselieveldje. Daarom knipte ik er regelmatig en voorzichtig van. Maar o wee, nu worden de takjes allen geel. Deed ik verkeerd of is dit een ziekte?
A: Peterselie wordt vaak geel, vooral in de maand juni. De overvloedige regens van de laatste tijd (zomer 2000) hebben nog voor een versterking van dit fenomeen gezorgd. Een volledige uitleg over vergeling bij peterselie vind je op: http://www.ping.be/groenteninfo/peterselie.htm
Kan iemand een aantal Medicinale kruiden (boeken) adviseren?
A: Kruidengids - herkennen/verzamelen/gebruik van Ingrid Gabriel.
A: Als het om medicinale kruiden gaat, gebruik, bereiding etc. vind ik zelf de "Holistic Herbal" van David Hoffman de beste moderne medicinale kruidengids. In het Nederlands is hij in 1983 uitgekomen onder de naam "De Findhorn Kruidengids" bij Mirananda.Verder heb je A modern Herbal van Mrs Grieve. Dat boek is inmiddels ook verschillende keren gedrukt. De laatste keer dat ik weet ergens in de jaren '80. Hij staat inmiddels ook in zijn geheel op internet: A modern Herbal van Mrs Grieve. (Yolanda)
Zijn er kruiden die veilig gebruikt kunnen worden om je te laten dromen?
A: Bijvoet, Artemisia vulgaris, (Mugwort in het Engels) drogen en in een kussen stoppen. Of wat van de plant in een potje in je slaapkamer verbranden voordat je naar bed gaat. (Belinda)
Zie voor boeken, CD's en literatuur over deze
onderwerpen FAQ15
http://surf.to/groenteninfo Dit
is de URL van Luc Dedeene uit Belgie, leraar tuinbouw.
Guy, is
leraar land- en tuinbouw.
Voor de zelfkwekers en hobbytuiniers:
http://www.slowfood.nl
http://www.vergeteneten.nl
Nl:
Kruidenkwekerij van Roger en Linda Bastin
(http://www.bastin.nl/)
houder van de Nederlandse Plantencollectie voor
Lavandula, Rosmarinus, Salvia, Santolina en Thymus
En:
The reference guide for herbs
op http://www.realtime.net/anr/herbs.html
Henriettes Herbal Homepage
op http://www.ibiblio.org/herbmed/
Herb
and plant pictures op http://www.ibiblio.org/herbmed/pictures/herbpics.html
All
Medicinal Plant Images by Genus op http://metalab.unc.edu/london/althealth/Southwest-School-of-Botanical-Medicine/HOMEPAGE/GenusIndex.html
Kruiden plaatjes
op http://metalab.unc.edu/herbs/gallery.html
of kies uit onderstaande FAQs
Klik
hier voor de frames-versie van de FAQ
| Het sturen van ongevraagde niet-persoonlijke commerciële berichten
naar de (e-mail) adressen op deze pagina's is niet toegestaan. Sending unsollicited non-personal commercial messages to the (e-mail) addresses on these pages is not permitted. |
