


In Herwigs tuinplantenencyclopedie staat dat je stokrozen zou kunnen stekken. Weet iemand hoe dit gaat?
A: Je kunt ze wel stekken, maar dan ben je de bloei van dat jaar kwijt (of het moet een zachte winter zijn geweest, want dan kun je de uitlopers aan de voet prima stekken). Normaal gesproken moet je een jonge plant eind mei, begin juni toppen, waardoor er aan de voet jonge uitlopers ontstaan die je kan stekken. Ouderejaars krijgen trouwens wel vaak roest! (Boudewijn)
Iets eet gaten in mijn stokrozen. Ik zie geen kevers. Kan ik preventief met iets spuiten?
A: Nee, want het zijn slakken. Weliswaar vreten ze aan de bladeren, maar de stokroos wint het altijd! Alleen bij heel jonge planten kun je ze beter wegvangen. Zie de Slakken-FAQ. (Annet)
Komt een gevuldbloemige Akelei uit zaad terug?
A: Nora Barlow heeft een gevulde pomponvorm. De bloem begint groen en kleurt via wit naar rood. Erg mooi. Er bestaan ook kleurvarianten: Christa Barlow, Black Barlow, Ruby Port enz. Als deze kruisen met gewone akelei komt de bloemvorm terug maar varieert de kleur. Kennelijk is de bloemvorm een dominant gen! Je vindt akelei vooral op halfschaduwplekken.
Geurende cosmea?
A: Bij Ploeger in De Bilt heb ik twee bloeiende Cosmos atrosanguineus gekocht, die licht naar chocolade ruiken. Tot er nachtvorst komt laat ik ze buiten in een pot, daarna laat ik ze in de schuur overwinteren. In het vroege voorjaar weer naar buiten (bij nachtvorst naar binnen). Dan moet het volgend jaar een mooie volle kuipplant zijn, volgens de aardige meneer die ons hielp.
Voor informatie over bamboe, zie: Bamboe Faq
Wanneer knip je de bloemen van ridderspoor af om een tweede bloei te krijgen?
A: Wanneer de bloemblaadjes bijna allemaal zijn afgevallen. Knip af onder de laagste bloem. De tweede bloei is wel altijd zwakker. Andere planten die je bijtijds afknipt voor een nabloei zijn bv flox, ooievaarsbek en salie. Vrouwenmantel kun je zelfs heel rigoureus terugknippen (de hele plant, niet alleen de bloemen), loopt opnieuw uit en bloeit soms nog in de herfst. (Dennis)
Kun je Vrouwenhartje/Tranend Hartje/Mariahartje vermeerderen door wortelstek?
A: Ik heb mijn Dicentra dit voorjaar in stukken gedeeld, net toen het blad begon te groeien. De drie planten die dat opleverde doen het uitstekend, hebben ook gebloeid. (Dina)
Wie heeft tips voor het kweken danwel bemachtigen van vuurwerkplant. Zaad, meegenomen vanuit de kruidentuin Openluchtmuseum Arnhem wil niet ontkiemen, zo lijkt het.
A: Ik heb ook een keer vuurwerkplanten gezaaid. In eerste instantie kwam er niets op. Ik heb toen in dezelfde bak andere planten gezaaid en daar verschenen toen ook de vuurwerkplantjes tussen. Veel geduld hebben dus. Ook als de plantjes eenmaal opgekomen zijn. Ik heb ze nu 4 jaar geleden gezaaid en ze zijn nog niet hoger dan 10 a 15 cm. (Arna)
|
Helianthus tuberosis: Onregelmatig gevormde, vrij grote en blanke of violette knollen met een dunne huid die niet verkurkt. Ze zijn eetbaar en hebben een laxerende werking. Oorsprong: Amerika. Aanvoer: oktober tot maart. Gebruik: Knollen kort koken en daarna bakken of verwerken tot puree. Jonge knollen hoeven niet geschild te worden, oudere dun schillen. Kan ook rauw worden gegeten, bijvoorbeeld gesnipperd. De zachte smaak lijkt op die van artisjok. Bewaren: de knollen zijn gevoelig voor uitdroging. Bewaren in een kuil of (afgedekte) hoop op het veld. Dan tot in het voorjaar houdbaar. Industriële verwerking: aardperen worden gebruikt voor de winning van fructose, het stoken van alkohol en de bereiding van meel. Rassen: (uit Groenten uit alle windstreken, Spectrum) |
A: Mooie windbreker. Aardpeer vind je bij de onbespoten winkel, vooral tussen juli en de winter. Het aardige van de knolletjes is namelijk dat je ze het beste kunt bewaren door ze te laten zitten waar ze zaten en naar behoefte op te graven. Dat kan dus ook s winters mits je geen drijfnatte grond hebt.
Rulle, wat zanderige grond is lekker en ook handig: dan kun je de aardpeertjes tenminste terugvinden, want ze zijn hardnekkig. Heel hardnekkig: voor je het weet staat je halve tuin ermee vol, omdat je mini-knollen per ongeluk had laten zitten. Het betekent ook dat je ze ook in de herfst in de grond kunt stoppen: ze overleven alles als de beste.
Bloeien doet aardpeer niet altijd: alleen na een echte zomer en dan met tamelijk kleine gele bloemen, wat bovenop metershoge zonnebloemen-achtigheid een beetje muizig is. ;)
Aardpeer smaakt lekker, maar je schilt je een ongeluk aan alle hobbels & inhammen die aan de knolletjes zitten, tenzij je een Boener bent en met schil en al pleegt te eten. Gewoon een pondje aanschaffen, voor wat ze er voor vragen. (Annet)
Sinds vorig jaar heb ik (uit zaad) een paar Helleborusplanten in de tuin staan. Afgelopen winter bloeide er eentje met grappige groene bloemen. Nu zijn de planten inmiddels flink uit de kluiten gewassen. Moet ik er iets aan/mee doen, snoeien ofzo?
A: Niets aan doen. De lelijke bladeren kun je gewoon afknippen en verder lekker laten groeien zodat je in het zeer vroege voorjaar bloemen krijgt. Wanneer je trossen groene bloemen aan de plant hebt, kun je ze wanneer ze lelijk worden ook gewoon wegknippen. Die soort (Nieskruid) heeft zeer scherp ingesneden bladeren.
De soort die Kerstroos wordt genoemd heeft veel minder ingesneden blad en bloeit minder rijk, maar wel met mooie bloemen eind winter. Men zegt dat het zaad van helleborus zal uitlopen als je het een paar dagen in de vriezer hebt gelegd. Hier in het hoge Noord-Holland doen ze het fantastisch. (Gonny)
Mijn kerstroos bloeide van februari tot mei. Nu zit de plant vol met zaad. Ik zou graag willen zaaien, maar ik weet niet in welke periode ik dat moet doen.
A: Als je de zaden aan de plant laat zitten, zaaien ze zichzelf uit in de buurt van de moederplant. Zaailingen kun je weer uitplanten. Zo krijg je steeds meer exemplaren. (Gerry)
Ik heb dit voorjaar zaden van Helleborus niger verzameld. Kan ik die met een redelijke kans op succes zaaien? Zo ja, zijn er zaken waar ik speciaal op moet letten (tijdstip e.a.)?
A: Moeilijke kiemer, direct uitzaaien (net als de plant zelf doet) geeft de meeste kans. Geen zure grond, niet uitdrogen, niet dieper dan het zaad zelf zaaien en geduld hebben, kan maanden duren. Soms kiemt zaad pas nadat er de vorst overheen is gegaan (ik weet niet of dit noodzakelijk is, ik vermoed van wel). Dus kun je het zaad ook in vochtig zand in een zakje in de vriezer doen, niet kouder dan zon -5 C, een paar dagen erin, paar dagen eruit en er weer in. Dan zaaien in een bak met zaaigrond, geen grond erover en afdekken met heel fijn grind (aquariumgrind bijvoorbeeld) van ca 1 millimeter dik. Zaaien is een kunst!
A: Ik laat de natuur haar gang gaan. Als de plant zn zaadjes laat vallen, zal het wel de tijd ervoor zijn. Soms strooi ik wat zaad uit op plekjes waar ik er wel eentje zou willen hebben. De Helleborus niger in mijn tuin zorgt op deze manier ook steeds voor nakomelingen. Niet echt veel en het duurt ook erg lang, maar ik heb toch elk jaar wel een verse Helleborus! (Lucy)
Wat voor condities vraagt dit plantje?
A: Helianthemum (Zonneroosje): een rots(tuin)-plant die graag zonnig staat. Sommige variëteiten hebben naaldachtig groen blad, maar soorten als Wisley Pink en Wisley White hebben groter, grijzig blad. De bloemen zijn crème, geel, roze, oranje of donkerroze. Zonneroosje is eigenlijk een halfheester, maar wordt vaak bij vaste planten ingedeeld. Hij maak slappe stengels en wordt tot 40 cm hoog.
- Snoei eventueel direct na de bloei (mei-aug.), omdat hij volgend jaar bloeit op het nieuwe hout van dit jaar.
- Op andere grond dan klei en zand meng je wat kalk door de grond.
- Dek de plant s winters met wat sparrentakken tegen al te diep invriezen.
|
Culi-tip Van de ouderwetse oranje daglelie, Hemerocallis fulva, die op bijna alle grondsoorten en plekken een sterke plant blijkt te zijn, kun je heel wat onderdelen eten. In de Chinese keuken worden de ongeopende en de verflenste bloemen gedroogd gebruikt (ze heten dan zoiets als gouden naalden). De geopende bloemen zijn mooi op een salade, kunnen gebruikt worden om te vullen en ook de wortels zijn eetbaar. |
Wat is er leuk aan Hostas?
A: Ik vind het leuke van Hosta dat je er accenten in bladvorm en kleur mee kunt aanbrengen in een vaste planten border. Er zijn Hostas voor schaduwplekken en voor de volle zon. (Gerry)
A: Hosta is niet echt mijn stokpaardje: ik vind ze juist vrij lastig kombineren in een vaste planten border. De mooiste naar mijn idee zijn: June, Hosta tokudama Love Pat en Sum and Substance (Roger)
A: Hostas op zanderige gronden hebben minder last van slakkenvraat dan op kleigrond. Het zijn ideale planten voor (grote) potten. Varens combineren mooi met hosta. (Marjolein)
Hoe en wanneer hosta vermeerderen?
A: Hosta is gemakkelijk te vermeerderen door te scheuren. Bij grotere exemplaren deel je ze met behulp van twee spitvorken, die je in het midden van de pol zet, ruggelings tegen elkaar en vervolgens uit elkaar duwt. Soms is het eenvoudiger ze (na eerst rondsteken) *eerst* te delen en daarna op te graven, verder te verdelen en weer uit te planten.
A: Uitgraven als het blad is afgestorven en de plant(en) in een aantal stukken hakken/steken en weer uitplanten. Zorg dat elk stuk een neus heeft.
A: Als je, zoals ik, zware kleigrond hebt, en een stevige pol hosta lang heeft staan uitgroeien, vind ik t het gemakkelijkst die in zijn geheel uit te graven. Vervolgens parkeer ik de pol een uurtje in een teil water zodat de kluit hanteerbaar wordt. Als je daarna met je vingers van onderaf alle grond eraf woelt en de plant voorzichtig uit elkaar trekt, kun je soms wel 20 tot 30 planten apart oppotten of herplanten. Zo krijgt elke plant alle ruimte en heb je een enorm rendement. Wie de kluit deelt, heeft meestal maar vier delen en beschadigt veel meer. (Dick)A: Zuivere hosta-soorten vermeerder je door de a-sexuele methodes van delen en (grootschalig) celweefselcultures. Weliswaar levert het zaad een Hosta op, maar hoogstwaarschijnlijk is die dan erg lelijk.
Vorig jaar verschillende (ong. 20) hostas geplant. De bontbladige laten nu in April allemaal hun neus al zien, maar de blauwe zijn nog nergens te bekennen. Iets om me zorgen over te maken? Geplant in zure grond: kunnen ze hier wel tegen?
A: Bij mij zijn de blauwe altijd later. De bonte (die met de zilveren rand) laten steevast het eerst hun blad zien. (Dick)
|
Humulus lupulus wordt tot de vaste planten gerekend. Ze sterft ieder jaar af en komt in het voorjaar weer opnieuw op. De opkomende scheuten kunnen worden gegeten als jonge asperge. De vrouwelijke planten zijn het mooist: hieraan komen in augustus prachtige hopbellen. Bij aankoop kun je niet zien of je een mannelijke of vrouwelijke plant hebt. Koop daarom drie planten, wacht af en gooi de mannelijke weg. Laat de hop bij voorkeur tegen een vrijstaande paal groeien, zodat andere planten niet overwoekerd worden. Ondergrondse uitlopers, die meters ver uitgroeien, moeten regelmatig worden verwijderd. (Wim) |
A: Ik kocht er drie zodat er tenminste een vrouwtje bij zou zitten. Geen geluk: drie mannetjes. Toen heb ik in augustus een aantal stekken genomen (gewoon half-verhoutte scheuten) van een vrouwelijk exemplaar dat ergens in de berm groeide. Dat ging prima. Nu heb ik meer dan genoeg ;-) (Maarten)
A: Hop is een behoorlijk snelle groeier (de mijne wordt elk jaar een metertje of acht lang), maar sterft in de winter helemaal af tot een massa warrige bruine rommel. De vrouwelijke heeft bellen, de mannelijke niet. Er is ook een mooie geel-goudbladige variant, Humulus lupulus Aureus. Hop is lastig om kwijt te raken als je hem kwijt wilt (sprak ze uit ervaring). Een stukje wortelstok missen en hop, daar izzie weer! (Annet)
Wij hebben in onze tuin enthousiast wat hop aangeplant. Tot onze verbazing kregen wij aan de vrouwelijke plant minuscule belletjes die na een maand weer verdwenen; niet echt decoratief. Hebben wij de hop op de verkeerde plaats geplant of hebben wij H. japonicus (Japanse hop) gekocht?
A: Nou, NIET de Japanse. Die zaai je in het voorjaar en die gaat einde herfst echt dood... Stond de plant te droog? Gewone hop groeit het beste in vochthoudende grond.
De lelies zijn nu uitgebloeid en ik wil ze delen. Wat is de beste tijd om dat te doen en om ze te verplanten?
A: Dat kan het beste wanneer de bollen genoeg voedsel hebben verzameld, dus wanneer het loof afsterft. Je kunt het doen wanneer ze net zijn uitgebloeid en sommige mensen doen het zelfs tijdens de bloei. Ik vind de rustperiode het beste. Dat geldt overigens ook voor vaste planten. (vashti)
Ik heb al twee jaar problemen met mijn Monardas (bergamot). Deze slaan altijd wit uit en verwelken dan vrij snel.
A: Monardas zijn lekker geurende vaste planten die jammerlijk genoeg nogal gevoelig zijn voor witziekte (meeldauw) Wat kan je doen?
1. Een betere standplaats zoeken. Om zich snel te kunnen uitbreiden heeft de schimmel een hoge luchtvochtigheid nodig.
2. Indien je wil bestrijden, preventief bestrijden (voorbehoedend). Eenmaal de witziekte zich heeft uitgebreid is het knap lastig deze te bestrijden. Biologische bestrijding? Zou kunnen met knoflookaftreksel.
3. Kies een andere variëteit: 1996 was in België het jaar van de vaste plant. In dat kader werd op het proefstation voor de boomkwekerij te Destelbergen, een proef opgesteld met 25 cultivars van Monarda, o.a. met het doel een verschil waar te nemen tussen de variëteiten qua witziektegevoeligheid. Al deze 25 cultivars opsommen brengt me wel wat ver. Laat ik me beperken tot de besluitvorming:
Minder gevoelig : Cherokee - Elsies Lavender - Marshalls Delight - Ou Charm - Pawnee - Squaw - Talud en Monarda fistulosa.
Duidelijk minder gevoelig: Kardinal - Schneemaedchen.
Na een aantal jaren prachtige bloei komen dit jaar mijn monardas niet meer op. Weet iemand hoe dit kan en wat ik er eventueel nog aan kan doen? Ik heb de varianten Commanche, Rouge Kardinal en Schneewitchen (de laatste heeft het nooit echt goed gedaan).
A: (Bijtijds) verjongen. Dus riek onder de pollen, buitenste (= jonge) delen eraf trekken en die opnieuw planten. Het oude middendeel op de mesthoop. Monardas zijn planten die na een paar jaar zo verouderen dat ze niks of bijna niks meer doen: een verjongingskuurtje doet dan weer wonderen. Misschien stond Sneeuwwitje op een te droge plaats? Daar hebben bergamotten het niet zo op. (Annet)
|
Myosotis Dit plantje, dat zich gemakkelijk uitzaait, combineert goed met vroege voorjaarsbollen en muurbloemen. Zaai het uit in het late voorjaar op zaaibedden en plant ze dan in de herfst op de plaats waar ze moeten komen. Je kunt ze ook zichzelf uit laten zaaien en ze wegwieden op plaatsen waar je ze niet wilt hebben. Myosotis alpestris Ultramarine heeft diep indigoblauwe bloemen met gele hartjes. |
Wij hebben ieder voorjaar vergeetmenietjes in de buxusvakken, gevolgd door
lobelias. Het ging drie jaar goed, maar dit jaar zaten ze al snel vol
met meeldauw. Hoe kunnen we dat volgend jaar voorkomen? Moeten we iets aan de
grond doen of iets anders planten? De voortuin ligt op het noorden.
A: De vergeetmijnietjes in onze tuinen hebben
al jaren hetzelfde probleem, maar de meeldauw slaat pas toe als ze bijna uitgebloeid
zijn. Wij halen ze dan uit de grond: ze hebben zich dan al uitgezaaid want al
snel groeien er nieuwe plantjes op die plek die het volgend jaar bloeien. (Francis)
Eindelijk bloeit onze hoge Nicotiana. Het was de moeite van het wachten waard. Een prachtige plant met verrukkelijke witte bloemen. Hoe kan ik van deze planten de zaden recupereren?
A:
Nicotiana sylvestris
Ned. naam: siertabak (hoge soort)
Familie der SolanaceaeZaaddozen welke nog niet open zijn, doch voldoende dik, afplukken. Je kan deze zaaddozen in bijv. een oude schoendoos (karton) op de verwarming plaatsen (niet te warm!). Op korte tijd zouden de zaaddozen moeten openspringen. De zaden vallen in de schoendoos en deze kan je dan verzamelen.
Het volgend jaar kan je deze uitzaaien vanaf maart tot mei. (Guy)
A: Door de tabak goed in de gaten te houden, vooral een tijdje nadat de bloemen zijn uitgevallen. Hopen dat bijen en vliegjes zegenrijk werk hebben gedaan. Dan zit er zaad in het achtergebleven lichaampje en wanneer dat wat dikker wordt en van lichtgroen naar lichtbruin verkleurt blijf je er naast staan tot het er nogal droog uitziet. Dan knip, en op een krant laten nadrogen. Uit een zon zaadlichaam komt pakweg een miljard zaden (nou ja, kan wat minder zijn), dus je hoeft absoluut niet álle ex-bloemen te oogsten! (Annet)
A: Zo zaai je een andere siertabak: Nicotiana x sanderae. Het zaad tussen januari en maart zaaien in verwarmde kassen. Zaai in een zuiver grondmengsel en het oppervlak hiervan moet stevig en egaal zijn. De bakjes aarde eerst water geven; dit water moet afgevoerd zijn als men zaait. Strooi het zaad dun uit en bedek het dan met een DUN laagje gezeefde grond of zand. Druk het daarna licht aan.Je kunt natuurlijk alles in een keer zaaien, maar af en toe een beetje is verstandiger om te kijken wanneer de beste periode is. Die heb ik niet voor je kunnen vinden.
Bakjes in een verwarmde kas zetten (12° tot 22° C). Afdekken met glas en papier en zodra de kiemplantjes verschijnen dat glas en papier verwijderen en met een fijne broes water geven. Verspenen naar andere bakjes waar ze ruimte hebben voor enkele weken.
Na het verspenen de plantjes weer eventjes onder het glas, schaduw is ook aan te bevelen. De grond moet vochtig blijven en men dient de plantjes langzaam af te harden dmv ventilatie.
In maart of april worden de bakken naar de koude bak overgeplaatst. Eén a twee weken voordat men de planten buiten plant mag het glas van de koude bak. Dit verhaal gaat ook op voor meerdere eenjarige planten. (Wouter-Jan)
Ik heb papaverzaad gekregen. Wanneer en in wat voor grond moet je dat zaaien?
A: Ik heb het een paar jaar terug in oktober uitgezaaid. Dat ging heel goed. (Jos)
A: Gewoon zaaien als het zo uitkomt. Bij mij wandelen de papavers door de hele tuin, en wanneer ze andere planten verdringen of pesten worden ze verwijderd. Kan weinig aan fout gaan. (Mihaly)
A: Wanneer de papavers zijn uitgebloeid kun je het zaad direct verstrooien op de plek waar je ze volgend jaar wilt hebben. Gegarandeerd dat er papavers opkomen. (Gonny)
Ik wil graag een rode pioenroos. Tips?
A: Een goede kweker (verzendt eventueel ook) met een groot assortiment pioenen is:
Peter C. Nijssen,
Sportparklaan 25a,
2103 VR Heemstede.
Tel. 023-5471056
Een paar goede lactiflora hybriden (rood):
Kansas, goed gevuld, stevige stengels, plm. 100 cm, vrij laat bloeiend.
Monsieur Martin Cahuzac, donker karmijnrood, gevuld, vrij laat bloeiend, stevige stengels, plm. 80 cm.
Victoire de la Marne, fluwelig donkerrood, halfgevuld, vrij laat bloeiend, 85 cm.
De bekende boerenpioen, Paeonia officinalis Rubra Plena, zuiver karmijnrood, gevuld, vroegbloeiend.
Een wat lagere soort: Paeonia peregrina Marie Antoinette, prachtig rood met opvallende gele meeldraden, niet gevuld, ongeveer 60cm. hoog.Pioenen hebben graag een vochthoudende, goed doorlatende, voedselrijke grond en een plaatsje in de volle zon.
Ph.-behoefte 5 / 6
Van tijd tot tijd bemesten met goed verteerde stalmest of een kunstmeststof 12-10-18
Bij voorkeur in september of oktober planten. De ogen mogen niet dieper dan 5 cm. onder de oppervlakte komen.
Pioenen zo weinig mogelijk verplanten. (Iris)
|
Pulmonaria Geslacht van voorjaarsbloeiende vaste planten. Volledig winterhard. Voorkeur voor schaduw, maar groeit in elke vochtige, goed doorlatende bodem. Pulmonaria longifolia is een polvormende plant met smal, lancetvormig donkergroen blad met witte vlekken, bloeit in het late voorjaar met bernagieachtige helderblauwe bloemen. Pulmonaria zaait zich gemakkelijk uit, dus na de bloei terugsnoeien. Gevoelig voor meeldauw op zonnige plaatsen, bij aantasting ook de bladeren terugsnoeien. |
Ik merkte eigenlijk tot mijn schrik dat longkruid nog erger woekert dan mijn prachtige Zevenblad! Ik heb al een plant of 10-15 verwijderd... :(
A: Dat is geen woekeren (met worteluitlopers). Dat zijn zaailingen! Veel soorten zaaien zich rijkelijk uit. Als ze in de weg staan trek je ze probleemloos uit. De mieren lijken het zaad nogal rond te zeulen, want ik vind zaailingen op de vreemdste plekken. Ik ben een beetje BANG voor zaailingen, omdat wij proberen een collectie-op-naam te houden en zaailingen wijken altijd af van de ouders (onze benaamde cultivars).
Van een soort met volledig zilveren bladeren, Majesté, hebben we niettemin een zaailing die nog mooier is dan de moederplant. Het blad is werkelijk glimmend zilver en niet van de meeldauw!
In het voorjaar controleer ik regelmatig op kiemplantjes en nu hoop ik even tijd te vinden om de zaden overal weg te knippen.
Wittige schimmel op longkruid?
A: Meeldauw. Het kan weinig kwaad maar ik raad je wel aan het aangetaste blad weg te knippen. Dat vermindert kans op besmetting en het frisse nieuwe blad krijgt meer kans en ruimte. Als je vlug er van af wilt zijn snij je de hele plant vlak boven de grond af. Heb je supermooie cultivars waar je heel trots op bent, dan doe je het blaadje voor blaadje. Je zult versteld staan: binnen een week heb je prachtig nieuw blad. Meeldauw is vaak heviger op te droge plekken.
Zeer meeldauwarm zijn naar mijn bescheiden ervaring: Pulmonaria Mary Mottram, Fiona, Blue Crown, Margery Fish, Blue Ensign, Little Star en P. rubra. Van andere weet ik het nog niet zo goed. (Roger B.)
Wat zijn stinzenplanten?
A: Stins is eigenlijk: steenhuis. In de Middeleeuwen de stenen verdedigingstoren bij de grotendeels van hout opgetrokken state der Friese edelen. De toren die wij bij de staten geregeld opmerken, is hiervan de rest. De enige stins die nog over is, is de Schierstins [in Veenwouden]
Volgens de "Encyclopedie van Friesland": Stinsflora: Planten, niet tot de inheemse Friese flora behorend, maar alleen aangetroffen bij voormalige stinsen, oude boerderijen, op kerkhoven, in tuinen van oude pastorieën. Hoewel men ook buiten Friesland op zulke plaatsen een dergelijke flora wel aantreft (Fraeylamaborg bij Slochteren, kasteelbossen in de Betuwe), valt het aantal vindplaatsen en soorten in Friesland op. De naam stinsplanten is waarschijnlijk door J. Botke voor het eerst gebruikt. Zeker is dat ze hier door menselijke bemiddeling zijn terechtgekomen. Men heeft gedacht dat deze planten zouden zijn ingevoerd als geneeskrachtige kruiden. Voor enkele kan dit waar zijn, voor andere (bijv. wilde tulp) zeker niet. Ook de veronderstelling dat Stinsflora door kruisvaarders meegebracht of restanten van kloostertuinen zou zijn, moet worden verworpen.
De meest algemene stinsplant is de helmbloem. Deze treft men haast op elke vindplaats aan. Op de klei is ook de wilde tulp algemeen, bijzonder rijkop Aylvastate [Ternaard]. Een andere fraaie soort is het Haarlems klokkenspel, de gevulde vorm van de knol-steenbreek [...]. Holwortel vrij vaak op klei, Longenkruid en sleutelbloem treft men op enkele plaatsen aan. Mogelijk kwamen deze soorten op meer plaatsen voor, wat ook geldt voor de winterakoniet. Vrij veel vindt men de gele anemoon; daslook vertoont een massale vegetatie o.a. op Dekemastate in in de pastorietuin te Oudkerk. Massaal groeien ook de krokussen op Epemastate te Ysbrechtum, die hier stellig tot de Stinsenflora gerekend moeten worden." (Andrys)A: Als Stinzenplanten worden aangeduid: Chionodoxa (Sneeuwroem), Galanthus nivalis (sneeuwklokje), Crocus tommasianus (boerencrocus), Anemone nemorosa (bosanemoon), Scilla non-scripta wilde hyacinth, Corydalis cava (holwortel) en nog veel andere sorten. Deze bol- en knolgewassen werden gecombineerd met grote groepen vaste planten.
| Informatie over wilde planten
(waaronder veel stinzenplanten) kun je o.a. vinden in het aardige boekje:
"Wildeplantentuinen" van J. Landwehr en C. Sipkes in 1974 uitgegeven door het Instituut voor Natuurbeschermingseducatie, Amsterdam. Geen ISBN nummer. Mogelijk nog te vinden in een of andere tweedehands boekhandel, b.v. De Slegte. En natuurlijk in de serie "Wilde planten" nummers 1-2-3 , uitgegeven door de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten. Ook geen ISBN nummer. Een kwekerij van wilde planten: De Heliant, Oude Willem 2, 8426 SM Appelscha. Telefoon 0516-433292 (Iris) |
De volgende vaste planten zijn geschikt voor een droge zonnige ligging. Voor zover je ze niet kent is het verstandig de habitus, kleur en hoogte even op te zoeken, zodat je ze ten opzichte van elkaar een goed plekje kunt geven.
Hier een heel persoonlijke lijstje:
Achillea tomentosa,
Artemisia schmidtiana nana,
Aster tongolensis,
verschillende soorten Dianthus deltoides ,
Geranium subcaulescens Splendens,
verschillende soorten Phlox subulata b.v. G.F. Windsor,
Eryngium planum Blauer Zwerg,
Euphorbia myrsinites,
Limonium latifolium Blauer Diamant,
verschillende soorten Saxifraga,
Thymus praecox Halls Variety, (er zijn natuurlijk meer soorten thijm, maar dit is een heel goede, ook wat hoger),
verschillende soorten Sedum (een heel goede stevige soort is Sedum spectabile = wat hoger, Sedum cauticola Lidakense, heel mooi),
verschillende soorten Sempervivum o.a. Sempervivum arachnoideum, Sempervivum "Granat, Sempervivum Othello,
Crambe maritima vooral voor het mooie grote blauwgekroesde blad ( b.v. enkele exemplaren hier en daar als solitair aan de rand van de bak en eventueel wat verder van de kant af ). (Iris)
Ook op zand zonder water goeien planten, kijk naar de natuur: duinen, zandverstuivingen, rivierduintjes..
Als je steenslag en keien gaat toepassen kun je natuurlijk aan allerlei montane planten denken ('rotsplanten') Water geven op zo'n heuvel geeft wel een probleem als je onverwacht eens op vakantie gaat. Dus dan je moet aan de beregeningscomputer.Mogelijkheden: sedum, sempervivum, euphorbia, crambe, oenothera, carex, diverse leden van de ruwbladigen, viooltjes, stokrozen, heide, bremtypes, gaspeldoorn, diverse distels (ook de cultuurvarieteiten als de wilde je te wild zijn).
Veel anjers doen het ook uitstekend, prachtanjer en steenanjer bijvoorbeeld.
Verbazend hoeveel planten het in extreme droogte nog doen.
Gaspeldoorn, Ulex europea, is een zeer stekelige plant met bloemen als van de brem. Bloeit in zachte winters al in december en gaat door tot mei. In strenge vorstperioden verdwijnt de bloem en zeer strenge vorst (meerdere weken -20 graden en droog) overleeft hij niet.Nog een paar families. Tijm (wilde tijm, kruiptijm), saliesoorten, lavendel, wilde marjolein, heelblaadjes. Zeepkruidsoorten (de gewone saponaria officinalis is niet meer weg te krijgen op droge grond, maar ik vind hem prachtig), bollen in allerlei soorten en maten (die hebben altijd een hekel aan natte voeten) wilde rozen, vlinderstruik.
Wat betreft de distels zijn knikkende distel en wollige distel mooie soorten. Ze worden wel wat groot maar woekeren niet.
Een mooi voorbeeld van een zandduin met begroeiing kun je zien in de Ooipolder bij Nijmegen. Dan naar Kekerdom of naar Millingen en de Millingertheetuin (zeer de moeite waard, lekkere taart en mooie tuin.) Maar het rivierduintje langs de wal naar het westen, vlak achter de theetuin is een openbaring voor zandtuinders... meters dik droog rivierzand vol met planten...en mooi! (Martin)
Verzameld lijstje van planten die in een beschaduwde bostuin kunnen groeien.
- Viola labradorica (labradorviooltje)
- Pulmonaria (longkruid)
- Clematis verariensis (ook als bodembedekker)
- Geranium macrorhizzum (wintergroen, bodembedekker)
- Kirengeshoma (Japanse wasbloem)
- Heuchera
- Vroege sieruien proberen
- Scilla non-scripta (boshyacint, hazenklokje)
- Convallaria majalis (lelietje-der-dalen)
- Varens
- Digitalis (vingerhoedskruid)
- Duchesnea indica (sieraardbei)
Wie kent enkele kleinbladige, groenblijvende en weinig eisende struiksoorten die ik kan planten in een donker en nat stadstuintje (weinig zon)?
Twintig vaste planten die geschikt zijn voor een schaduwrijke (vochtige, maar niet nat als een moeras) tuin:
1. Aconítum of monnikskap
2. Ajuga (zenegroen)
3. Aquilegia (akelei)
4. Astílbe
5. Brunnera (kaukasische vergeetmijniet)
6. Campanula (klokjesbloem)
7. Lelietje v.Dalen
8. Dicentra (tranend hartje)
9. Geranium (de vaste buitenplanten, geen pelargonium)
10. Hosta (als je geen slakken hebt)
11. Hyperícum (hertshooi)
12. Lamium galeobdolon (gele dovenetel)
13. Lysimachia (puntwederik)
14. Polygonum (duizendknoop)
15. Primula
16. Vinca (maagdenpalm)
18. Violen
19. Varens
20. Thalíctrum of ruit
Ook nog het volgende lijstje:
Anemone blanda
Anemone x hybrida 'honorine jobert' (herfstanemoon)
Anemone nemorosa (herfst anemoon)
Anemone ranunculoides (gele anemoon)
Doronicum pardalianches (hartbladzonnebloem)
Digitalis soorten (bijv. purpurea of ferruginea)
Epimedium soorten (elfenbloem)
Galanthus nivalis (sneeuwklokje)Lunaria annua (judaspenning)
Galium odoratum (lieve vrouwebedstro)
Helleborus orientalis/niger/argutifolius/foetidus/viridis (kerstrozen)
Hepatica nobiles var. japonica (leverbloempje)
Hyacinthoides ofwel scilla non-scripta (wilde hyacint)
Linaea borealis (linaeusklokje)
Meconopsis cambrica
Meconopsis grandis en ook betonicifolia (blauwe klaproos)
Polygonatum odoratum (salomonszegel)
Petasites japonicus (japans hoefblad)
Pulmonaria (longkruid )
Saxifraga x geum (schildersverdriet)
En enkele heesters:
- Aucuba japonica 'Rozannie', een (winter)groene zelfbestuivende aucuba, die niet te groot wordt.
- Aronia (appelbes), gemakkelijk, aantrekkelijk voor vogels (meerdere aanplanten als bosje), bloeit, geeft bessen en *ook* nog mooie
herfstkleuren.
- Kerria japonica, gemakkelijke heester, bloeit vrolijk geel, heeft heldergroene kale takken in de winter.
- Osmanthus heterophyllus (schijnhulst), wintergroene langzame groeier, bloemen en bessen.Boeken:
- 'De beste schaduwplanten' van Stefan Buczacki
- 'Tuinieren in de schaduw' van Margary Fisch
- 'De Vochtige Tuin; Tuinieren op Schaduwrijke, Vochtige en Drassige Grond' van Beth Chatto (Marjolein)
Vlinderplanten voor beginnende groene vingersalyssum (schildzaad) (Else) |
Zaden zijn te verkrijgen op de volgende adressen:
1.Cruydt-hoek, Postbus 1414, 9701 BK Groningen, geeft de zgn Dikke Zadenlijst uit. Aanrader!
Helaas zal door omstandigheden Cruydthoeck in de nabije toekomst (2003) alleen nog aan grootverbruikers leveren. De Dikke kan niet meer worden besteld. Zaadhandel van Hemert zal een beperkte selectie uit de collectie in kleinverpakkingen blijven leveren. (Zie je plaatselijke zadenwinkel/tuincentrum).
2. Zaadhandel Amerika, Oostersingel 6, 9711 XC Groningen tel. 050-3124292 . Deze heeft ook een goede zaad-catalogus die je op dit adres kunt bestellen.
3. Je kunt bij Chiltern Seeds rechtstreeks hun catalogus op internet inzien en ook de papieren catalogus via internet bestellen op: http://www.edirectory.co.uk/chilternseeds/index.htm.
http://www.hcs.ohio-state.edu/hcs/TMI/Plantlist/hosta.html
(algemeen)
http://pss.uvm.edu/pss123/perhosta.html
(iets over de variteiten)
http://www.hosta.org/ ( hostaclub
in de USA)
http://www.hostas.com
http://www.hostakweker.nl
http://www.giboshi.com/index.htm
(soorten, variëteiten op (blad)grootte of kleur)
Vlaamse vaste Plantenvereniging
of kies uit onderstaande FAQs
Klik
hier voor de frames-versie van de FAQ
| Het sturen van ongevraagde niet-persoonlijke commerciële berichten
naar de (e-mail) adressen op deze pagina's is niet toegestaan. Sending unsollicited non-personal commercial messages to the (e-mail) addresses on these pages is not permitted. |